۱۰ ویژگی کلیدی رهبری

۱۰ ویژگی کلیدی رهبری

رهبران با یکدیگر متفاوت‌اند. آگاهی از ویژگی‌ها و شیوه‌های رهبری‌تان می‌تواند به شما کمک کند تا مهارت‌های خود را تقویت کنید.

فرقی نمی‌کند که شما مسئول هدایت یک شرکت ۵۰۰ نفره هستید یا به عنوان یک رهبر تلاش می‌کنید تا به اهداف شخصی خودتان برسید؛ ایجاد ویژگی‌های یک رهبر تأثیرگذار در خودتان قطعاً برای موفقیت شما لازم است.

پرورش صفات عالی رهبری به شما کمک می‌کند تا بر موانع غلبه کنید؛ ریسک‌پذیر باشید و راه‌هایی را برای لذت بردن از زندگی پیدا کنید. همچنین می‌توانید در سخت‌ترین زمان‌های زندگی شکوفا شوید.

بسیاری از مردم معتقدند که اگر ویژگی‌های کلیشه‌ای رهبری مانند صریح و رک بودن را از خود بروز ندهند، دیگر هرگز از ویژگی‌های عالی رهبری برخوردار نخواهند بود. اما این مطلب حقیقت ندارد.

این تفکر را از خودتان دور کنید که آیا پتانسیل و توانایی رهبری دارید یا خیر. محدود کردن باورها باعث می‌شود که شما از پتانسیل‌های اصلی خودتان دور بمانید و صرفاً در محدوده ذهنتان باقی بماند و تحقق پیدا نکند.

زمانی که شما بر آنچه دوست دارید و می‌خواهید باشید، تمرکز کنید و به چیزهایی که شما را عقب نگه می‌دارند، توجهی نداشته باشید، می‌توانید از ویژگی‌ها و قدرت عالی رهبری خود استفاده کنید.

ویژگی‌های رهبری چیست؟

انواع متفاوتی از رهبران وجود دارند. پذیرش اینکه سبک رهبری شما منحصر به مهارت‌های‌تان است و نیز تلاش برای پرورش ویژگی‌های رهبری در خودتان، بهترین راه تبدیل شدن به یک رهبری است که برای رسیدن به موفقیت‌های بزرگ به آن نیاز دارید.

ویژگی‌های یک رهبر خوب چیست؟ برای پاسخ به این سؤال ابتدا باید به این موضوع فکر کنید که رهبری به چه معناست.

از لحاظ لغوی، رهبری یعنی قرار داشتن در موقعیت حکومت، اداره یا کنترل کردن افراد یا سازمان. اما در زندگی واقعی مفهوم رهبری بسیار عمیق‌تر از آن است. زمانی که شما کسب‌وکاری را اداره و افراد تیم را هدایت می‌کنید، باید در کنار فنون کسب‌وکار، مهارت‌های افراد را نیز توسعه دهید.

اگر می‌خواهید یک رهبر تأثیرگذار باشید، باید به طور مداوم با کارمندان، همکاران و مشتریان خود در تعامل باشید تا بتوانید به اهداف خود برسید.

رهبران بزرگ، همکاری را به زور تحمیل نمی‌کنند؛ بلکه افراد را به انجام این کار دعوت می‌کنند. استیو جابز (Steve Jobs) می‌گوید:

«رهبری یعنی تشویق افراد به انجام کارهایی که فکر می‌کنند نمی‌توانند آن را انجام دهند، در حالی که مدیریت، متقاعد کردن افراد به انجام کارهایی است که هرگز نمی‌خواستند انجام دهند.»

صفات اساسی رهبری

ویژگی‌های یک رهبر خوب چیست؟ رهبری یک صفت ذاتی نیست؛ بلکه کاملاً اکتسابی است و افراد می‌توانند این ویژگی را در طول زمان در خودشان پرورش دهند. زمانی که بتوانید صفات عالی رهبری را در خودتان ایجاد کنید، در جایگاه الهام‌بخشی به کل تیمتان قرار می‌گیرید؛ یعنی می‌توانید الهام‌بخش تیمتان باشید و به آن‌ها انگیزه بدهید. 

در این بخش می‌خواهیم ۱۰ ویژگی اساسی رهبری را ارائه دهیم تا هر کسی بتواند برای رسیدن به رهبری مؤثرتر و سودمندتر از آن‌ها استفاده کند و این ویژگی‌ها را در خود پرورش دهد.

۱) اعتمادبه‌نفس

رهبران واقعی به خود مطمئن هستند و می‌دانند که برای رشد و پیشرفت شرکتشان می‌توانند خارج از چارچوب‌ها (یعنی خلاقانه و مبتکرانه) فکر و عمل کنند. آن‌ها می‌دانند که ویژگی‌های رهبری مانند صداقت و گشاده‌رویی، چابکی عاطفی (Emotional Agility) و مبتکر بودن مهمتر از فروش بیشتر و شگفت‌زده کردن سرمایه‌گذاران است. 

برای تبدیل شدن به یک رهبر خوب چگونه اعتمادبه‌نفس لازم را از خودمان نشان دهیم؟ بیش از نیمی از تعاملات مردم به صورت نشانه‌های غیرکلامی است. توجه داشته باشید که داشتن لحن مناسب به عنوان رهبر می‌تواند میزان اعتمادبه‌نفس شما را نشان دهد. رهبران بااعتماد‌به‌نفس، دیگران را متقاعد می‌کنند و بر آن‌ها تأثیر می‌گذارند؛ زیرا هر کسی می‌خواهد تصور اعتمادبه‌نفس را در یک رهبر داشته باشد.

سعی کنید ارتباطات غیرکلامی را از طریق صاف ایستادن، برقراری ارتباط چشمی و کنترل اضطراب و نگرانی‌ها یاد بگیرید. وقتی شما نشان دهید که اعتمادبه‌نفس دارید، حتی اگر واقعاً احساس اعتمادبه‌نفس را در خود نداشته باشید، بقیه افراد احتمالاً از شما پیروی می‌کنند و به قدرت شما ایمان می‌‌آورند.

۲) تمرکز

آیا می‌دانید چگونه بر روی کاری که می‌خواهید انجام دهید، تمرکز کنید؟ افراد با ویژگی‌های عالی رهبری، تمرکز خود را بر روی نتایج مثبت و دلخواه خود قرار می‌دهند. اگرچه این رهبران برای کنترل چالش‌های غیرمنتظره به اندازه کافی خودجوش عمل می‌کنند، در عین حال بسیار منظم هستند و از قبل به خوبی برنامه‌ریزی می‌کنند. همانند یک بازیکن حرفه‌ای در بازی شطرنج، رهبران خوب به استراتژی‌ها فکر می‌کنند و می‌دانند که چگونه هر یک از اقدامات آن‌ها می‌تواند بر روی نتایج هر یک از سناریوهای تعیین شده تأثیر بگذارد.

حواس‌پرتی‌ها می‌تواند یکی از بزرگ‌ترین دلایل اختلال در کسب‌و‌کارتان باشد. اما آن‌هایی که ویژگی‌های عالی رهبری دارند، اجازه نمی‌دهند که حواس‌پرتی وارد کارشان شود و برای‌شان مزاحمت ایجاد کند. در حقیقت، انجام این کار به عنوان نقطه قوت رهبری است؛ زیرا در هر جایی که تمرکز وجود داشته باشد، انرژی جریان دارد.

شما می‌توانید با داشتن محیطی مناسب برای تمرکز بهتر از عوامل حواس‌پرتی جلوگیری کنید. مثلاً دفتر شما می‌تواند سیاست درهای باز را در ساعت‌های مشخصی اجرا کند. در این ساعت‌ها، اعضای تیم می‌توانند آزادانه با هم ارتباط داشته باشند. اما حتماً آن‌ها را آگاه کنید که در زمان‌های تمرکز بر روی کارها، امکان تعامل و ارتباط با یکدیگر وجود ندارد. انجام این کار به شما کمک می‌کند تا وقت خود را صرف کارهای مختلف و متفرقه نکنید و به کارهای مهم و اصلی خود برسید. 

از طریق پرورش توانایی تمرکز کردن در خود می‌توانید پایان کارهای‌تان را در معرض دید دیگران قرار دهید. داشتن یک مقصد مشخص و روشن نه تنها باعث می‌شود که به اهدافتان برسید؛ بلکه باعث قوی‌تر شدن رهبری در میان کارمندانتان می‌شود.

تمرکز

۳) صداقت

بسیاری از افراد معتقدند که کسب‌و‌کارهای موفق و رهبران سیاسی ذاتاً دروغگو هستند؛ اما رهبران بزرگ با دیگران همان طور رفتار می‌کنند که انتظار دارند با آن‌ها رفتار شود. صادق بودن نه تنها یکی از صفات رهبری است که به شما امکان هدایت درست کسب‌وکارتان را می‌دهد؛ بلکه تنها راه واقعی برای ایجاد ارتباط قوی با دیگران است. 

فرقی نمی‌کند که شما برای هدایت کسب‌وکارتان یا خانواده تلاش می‌کنید؛ حقیقت این است که ابتدا اشخاص در ارتباط با شما به صداقت و اخلاقتان توجه می‌کنند. اطمینان حاصل کنید که همه افراد تیم و خانواده شما از انتظارات مهم و فرهنگ شما با‌خبر باشند و به آن‌ها نشان دهید که چقدر در زمان تعامل با دیگران برای صداقت ارزش قائل هستید. 

اطلاعات را نادیده نگیرید و آن‌ها را به یک شکل دیگر جلوه ندهید؛ بلکه به دنبال راهی باشید تا نظرات خود را به طور صادقانه بیان کنید و همین طور بازخورد مستقیم و دلسوزانه‌ای دریافت کنید.

۴) مثبت‌اندیشی

یکی از ویژگی‌های رهبرانِ بزرگ داشتن حس مثبت‌اندیشی است. این رهبران به همه افرادی که در اطرافشان هستند، انرژی می‌دهند. اما این بدان معنا نیست که آن‌ها هیچ ‌وقت لحظات نا‌امیدانه و ناراحت ندارند؛ بلکه آن‌ها می‌توانند رویکرد مثبتی به حل موضوعات چالشی داشته باشند. 

رهبران الهام‌بخش و تأثیرگذار می‌دانند که چگونه شکست را به موفقیت تبدیل کنند و به نشان دادن صفات رهبری خوش‌بینانه در طول روز تأکید دارند. به جای افکار منفی که باعث عقب نگه داشته شدن شما می‌شود، عقاید قوی و مثبتی داشته باشید تا شما‌ را به جلو حرکت دهد و باعث پیشرفت‌تان شود. به جای اینکه به چالش‌ها به عنوان یک مانع نگاه کنید، آن‌ها را به فرصت تبدیل کنید. این موضوع یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های رهبری است که شما می‌توانید آن را به اعضای تیمتان نشان دهید.

زمانی که شما مثبت‌اندیشی را تمرین می‌کنید، این خصیصه تبدیل به یک عادت مهم برای شما می‌شود و این امکان را به شما می‌دهد تا به اطرافیان خودتان قوت قلب بدهید و باعث پیشرفت آن‌ها شوید.

مثبت اندیشی

۵) قاطعیت

هر فردی در هر نوع نقش رهبری، گاهی اوقات مجبور می‌شود که تصمیمات سخت بگیرد. اینکه چگونه این تصمیم‌ها را مدیریت کنید، یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های رهبری است. قاطع بودن می‌تواند به معنای تفاوت بین عبور کردن از شرایط سخت و بحرانی و خم شدن زیر فشارها باشد. برقراری انواع تماس‌ها با دیگران همیشه به این معنا نیست که شما دوست داشتی خواهید بود؛ بلکه زمانی که قضاوت‌های درستی را در تصمیم‌گیری داشته باشید، احترام دیگران را نیز به دست خواهید آورد.

حتی اگر یک تصمیم اشتباه گرفته‌اید و نیاز است که آن را اصلاح کنید، نشان دادن قاطعیت در زمان‌های سخت بهتر است از اینکه صبر کنید تا یک اتفاقی بیفتد یا به دیگران اجازه دهید که برای شما تصمیم بگیرند.

رهبران تأثیر‌گذار کسانی هستند که تصمیمات درستی می‌گیرند، نه کسانی که تصمیمات راحت می‌گیرند.

۶) توانایی الهام‌بخشی

پیدا کردن ویژگی‌های خدادادی رهبری‌تان یک راه عالی است تا دیگران را برای یافتن نقاط قوت خودشان تشویق کنید. یکی از رازهای موفقیت این است که به دیدگاه رهبری‌تان احترام گذاشته شود و از طریق آن با دیگران ارتباط برقرار کنید. 

در حقیقت الهام‌بخشی به معنای کارهایی است که افراد را ترغیب می‌کند تا در زمان‌های سخت بتوانند به مسیر خود ادامه دهند و برای رسیدن به اهدافشان تلاش کنند.

شما خودتان را با هویت‌تان تعریف می‌کنید یا در کسب‌وکارتان از طریق برندتان معرفی می‌شوید. اغلب بر روی هویت خود مجدداً تمرکز کنید و آن را به دیگران نشان دهید. در این صورت باعث الهام‌بخشی در بین اعضای تیمتان خواهید شد.

۷) ارتباط مؤثر

آگاهی از نوع روابط خودتان و تیمتان یکی از ویژگی‌های رهبری است که باعث رشد کسب‌وکارتان می‌شود. رهبران بزرگ صرفاً اطلاعات را به تیمشان منتقل نمی‌کنند؛ بلکه آن‌ها می‌دانند که چگونه برای شگفت‌زده کردن تیم، آن‌ها را در جریان اهداف و چشم‌انداز خودشان قرار دهند. 

شما نباید قدرت کلمات را دست کم بگیرید. رهبران بزرگ می‌دانند که کلمات باعث تغییر احساسات و پیشرفت می‌شوند. اگر می‌خواهید به یک رهبر با ارتباطات مؤثر تبدیل شوید، به جای بایدها بر انجام کارهایی که نباید انجام دهید، تأکید کنید. ارتباط سازنده اغلب به معنای این است که به جای حرف زدن، گوش کنید. با گوش دادن و پرسیدن سؤال‌های مهم به کارمندان خود نشان دهید که مشارکت با آن‌ها برای‌تان مهم است.

ارتباط مؤثر

۸) پاسخگو بودن

شما به عنوان یک رهبر ممکن است مرتکب اشتباهاتی شوید. در حالی که کنترل و مدیریت کردن اشتباهات با طرز فکر مترقی و مثبت یکی از ویژگی‌های کلیدی رهبری است، شما باید مسئولیت آن اشتباهات را نیز به عهده بگیرید. سرزنش دیگران، توجیه کارهای‌تان یا وانمود کردن اینکه انگار هیچ اشتباهی رخ نداده است، باعث می‌شود که اعتماد افراد گروهتان از بین برود. همچنین این ویژگی را در آن‌ها ایجاد می‌کنید تا پاسخگوی اشتباهات خودشان نباشند. 

رهبران بزرگ بیشتر خودشان را سرزنش می‌کنند و کمتر به دنبال تمجید و ستایش خودشان هستند. این کار باعث شکل‌گیری فرهنگ اعتماد و فروتنی در سازمان خواهد شد. در واقع آن‌ها با ایجاد حس مسؤلیت‌پذیری به طور مداوم در حال تلاش برای رسیدن به اهداف خود و کسب‌وکارشان باشند.

رهبران قدرتمند همیشه یک هدف مشخص دارند و می‌توانند افراد تیم خود را در مسیر درست هدایت کنند. علاوه بر این، در حالی که گروه خود را رهبری می‌کنند، با استفاده از ویژگی‌های مهم رهبری، حس حمایت و پشتیبانی از جامعه و گروه خود را ایجاد می‌کنند.

تبدیل شدن به یک رهبر قدرتمند فقط فراهم کردن چیزهای بهتر برای گروه نیست؛ بلکه تشویق آن‌ها به پذیرش صفات مهم رهبری‌شان است.

۹) همدلی

ویژگی‌های یک رهبر خوب چیست و آیا همدلی شامل آن‌ها می‌شود؟ طبق گفته ارتش آمریکا، همدلی یکی از ویژگی‌های یک رهبر خوب است. 

بر اساس گزارش‌های Forbes، دفترچه راهنمای ارتش در زمینه توسعه رهبری به طور پیوسته تأکید می‌کند که همدلی ویژگی لازم و ضروری برای رهبری قدرتمند است. اگرچه ممکن است که از این گفته تعجب کنید، اما منطق آن ساده است. 

وقتی سعی می‌کنید با کسی ارتباط بگیرید، داشتن همدلی به شما این امکان را می‌دهد تا پیام خود را راحت‌تر به دیگران برسانید و بهتر رابطه برقرار کنید.

هنگامی که بتوانید خودتان را جای دیگری تصور کنید، در این صورت می‌توانید پیش‌بینی کنید که حرف‌ها و اعمال شما چه تأثیری بر روی آن‌ها خواهد داشت. اگر همدلی نباشد، برعکس این موضوع رخ خواهد داد. یعنی شما با افرادی که قصد ارتباط با آن‌ها را دارید، احساس بیگانگی خواهید کرد. این افراد می‌توانند مشتریان، کارمندان، همکاران یا رقبا باشند.

ایجاد حس همدلی تقریباً مقدمه هر مهارت نرمی (Soft Skill) است که یک رهبر به آن نیاز دارد؛ از خودآگاهی گرفته تا تفکر انتقادی.

۱۰) تواضع و فروتنی

فروتنی یکی از ویژگی‌های مهم رهبری است که متأسفانه به خوبی درک نشده و در ‌واقع برای هدایت هر نوع تیمی لازم است.

بر اساس گزارش‌های Huffington Post، فروتنی یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های رهبری است. اما این جمله به این معنی نیست که در آن زیاده‌روی کنید.

فروتنی به شخصیت شما شکل می‌دهد تا بتوانید بدون از دست دادن اعتمادبه‌نفس، نقاط ضعفتان را بپذیرید. در این صورت شما پذیرای نظرات و بازخوردهای دیگران خواهید بود که این کار باعث یافتن ایده‌ها و راه‌حل‌های جدید برای شما می‌شود.

از آنجایی که فروتنی موجب می‌شود که پذیرای نظرات دیگران باشید، شما می‌توانید راحت‌تر با دیگران ارتباط برقرار کنید. در این صورت می‌توانید با اعضای تیم، مشتریان و همکاران از موضع فروتنی ارتباط برقرار کنید که از هرگونه موانع ارتباطی جلوگیری خواهد کرد.