پس از موفقیت تعدادی از استارتاپها و همهگیر شدن فضای دیجیتال در بین مردم، بسیاری به فعالیت در اکوسیستم استارتاپی علاقهمند شدند و تصمیم به راهاندازی استارتاپ گرفتند. استارتاپها در راه رشد خود نیازهایی دارند که منجر به شکلگیری مراکز حمایت از استارتاپها شده است. شتابدهندهها یکی از مهمترین این مراکز هستند. بنابراین شناسایی شتابدهنده مناسب و اقدامات لازم برای هر کارآفرینی که قصد همکاری با شتابدهندهها را دارد، ضروری است.
شتابدهنده نوینتک یکی از شتابدهندههای مطرح در ایران است. آخرین چرخه جذب تیم نوینتک در فروردین ۹۸ صورت گرفت. پس از آن، این شتابدهنده مشغول تغییر و بهبود ساختارهای خود بوده و قصد دارد تیمهای استارتاپی در حوزههای مختلف فناوری و به خصوص فینتک (Fintech) را جذب کند.
همبنیانگذاران و شکلگیری نوینتک
امیر مداری و محمدرضا قبادی همبنیانگذاران شتابدهنده نوینتک هستند. محمدرضا هماکنون مدیر عامل و امیر، مدیر برنامه نوینتک است.
امیر مداری
امیر تحصیلات خود را در رشته مهندسی عمران در دانشگاه صنعتی شریف به پایان رسانده است. او ابتدا در یک شرکت عمرانی به نام مهندسین مشاور ری آب مشغول به کار بود. اما چندی بعد تصمیم به تغییر مسیر زندگی خود گرفت. امیر با پیشنهاد یکی از دوستان خود وارد فضای استارتاپی شد.
امیر مداری، مدیر برنامه نوینتک
به مدت دو سال در مراحل اولیه شکلگیری چند استارتاپ حضور داشت و پس از جداییش از این استارتاپها به دلیل تجربهای که کسب کرده بود، استارتاپها و افراد مختلف برای مشورت به او مراجعه میکردند. اما این کار را نه به عنوان حرفه بلکه در وقتهای آزاد خود انجام میداد تا اینکه پیشنهاد پیوستن به گروه مشاوره کسبوکار رابین را دریافت کرد. بعدها محمدرضا قبادی هم به آنها اضافه شد. در این گروه، به استارتاپها و شرکتها در جذب سرمایه، مدیریت منابع انسانی، توسعه کسبوکار، بهینهسازی کانالها و … کمک میکردند.
محمدرضا قبادی
محمدرضا تحصیلات خود را در رشته اقتصاد در دانشگاه علامه طباطبایی به پایان رسانده است. او در بین سالهای ۹۱ تا ۹۵، در راهاندازی چهار استارتاپ مختلف مشارکت داشته است که به گفته محمدرضا، تقریباً تمام اشتباهات متداول در راهاندازی یک کسبوکار را در این تجربهها مرتکب شدند و عملاً تمامی این استارتاپها شکست خوردند. به طور مثال، یکی از این استارتاپها که در زمینه تبلیغات نوآورانه فعالیت میکرد تا قبل از جذب سرمایه شاهد رشد قابل قبولی بود. اما به دلیل جذب سرمایه زود هنگام و سوء مدیریت شکست خورد. او در دوران دانشجویی و سپس همزمان با فعالیتهای استارتاپی خود، به عنوان کارشناس مستقل در بانک آینده، شرکتهای مختلفی را اعتبارسنجی و ارزشگذاری میکرد تا اینکه در سال ۹۵ محمدرضا به پیشنهاد امیر و با انگیزه ایجاد زیرساختی برای جلوگیری از بروز این اشتباهات در فضای کارآفرینی به گروه رابین اضافه شد.
محمدرضا قبادی، مدیر عامل نوینتک
در اوایل دهه ۱۳۹۰ که فضای استارتاپی و کارآفرینی شروع به همهگیری کرده بود، بیشتر کسانی که در این فضا فعالیت میکردند، پیشزمینه فنی و مهندسی داشتند. بنابراین جای افرادی که پیشزمینه علوم انسانی مانند مدیریت مالی، نیروی انسانی و … داشتند، در این فضا خالی بود. دانشگاه علامه طباطبایی، دانشگاهی با رشتههای علوم انسانی است و طبق گفته محمدرضا قبادی، در آن زمان این دانشگاه هیچ آشنایی با مباحث حوزه کارآفرینی و استارتاپی نداشت. بنابراین محمدرضا در سال ۹۵ به این فکر افتاد که بین فضای فنی استارتاپها و افراد با تخصصهای علوم انسانی اتصال ایجاد کند. در همین راستا برای اولین بار در دانشگاه علامه طباطبایی، یک رویداد استارتاپی را با عنوان «چکاوک» برگزار کرد. هدف دیگر این رویداد بررسی توانایی برنامه شتابدهی طراحی شده در گروه مشاوره کسبوکار رابین بود که امیر و محمدرضا در آن فعالیت میکردند.
رویداد چکاوک
رویداد چکاوک ۱ در سال ۹۵ برگزار شد. این رویداد با استارتاپ ویکندها (Startup Weekend) متفاوت بود و به مدت یک ماه ادامه داشت. در این مدت، کارگاههای آموزشی بسیاری برگزار گردید و موفقیتهای چشمگیری را به همراه داشت. به طور مثال، چند استارتاپ از دل این رویداد بیرون آمده و موفق به جذب سرمایه شدند. همچنین استارتاپها و شتابدهندههای شناخته شدهای در این رویداد شرکت کردند.
تأسیس شتابدهنده نوینتک
پس از مدتی با توجه به تجربه محمدرضا و امیر، تصمیم گرفتند که گروه رابین را به یک شتابدهنده تبدیل کنند. هر دو شروع به تحقیق در مورد عملکرد شتابدهندهها در دنیا و نوشتن طرح کسبوکار برای یک شتابدهنده کردند. در همین حال برای جذب سرمایهگذار تلاش میکردند. پس از مذاکرات متعدد با سرمایهگذاران مختلف با شرکت پرداخت نوین آرین، زیر مجموعه بانک اقتصاد نوین، به توافق رسیدند. سرانجام در تیر ماه سال ۹۶، شتابدهنده نوینتک رسماً فعالیت خود را آغاز کرد.
برنامه شتابدهی نوینتک
خدمات شتابدهنده نوینتک شامل سه نوع اصلی برنامه پایه شتابدهی، سرمایه بذری و فضای کار اشتراکی میشود. به جز برنامه پایه شتابدهی، باقی خدمات اختیاری بوده و استارتاپها میتوانند از آنها استفاده نکنند.
برنامه پایه شتابدهی
به گفته امیر مداری، وظیفه اصلی یک شتابدهنده، وصل کردن استارتاپها به کسانی است که نیاز دارند. این میتواند شامل شرکتها، سرمایهگذاران یا افراد دیگر مانند منتورها (Mentor) باشد. برنامه پایه شتابدهی نوینتک شامل قسمتهای زیر است:
- آموزش و نظارت: آموزشهای نوینتک عمدتاً شامل دو نوع منابع آموزشی و منتورینگ یا مشاوره میشود. منابع آموزشی ابتدا به صورت کارگاه برگزار میشد؛ اما هم اکنون به صورت پکیج آموزشی در اختیار استارتاپها است و تنها در مواقع نیاز، کارگاه آموزشی برگزار میشود. علاوه بر این، منتورها در دسترس تیمهای استارتاپی هستند. همچنین جلسات منظم هفتگی برای ارزیابی و مشورت قدمبهقدم با استارتاپها برگزار میگردد.
- شبکه نوینتک: نوینتک علاوه بر بانک اقتصاد نوین، با شبکه گستردهای از سازمانها، سرمایهگذاران و افراد متخصص در ارتباط است. بنابراین این شتابدهنده میتواند با توجه به نیاز استارتاپها، آنها را به اشخاص مختلف وصل کند.
- کمک به جذب سرمایهگذار: یکی از مهمترین کارهای هر شتابدهنده، اتصال استارتاپ به سرمایهگذار برای جذب سرمایه است. در این راستا، شتابدهنده رویدادهای مختلفی مانند دمو دی (Demo Day) را برگزار میکند یا به صورت مستقیم این کار را انجام میدهد. علاوه بر این، به استارتاپ کمک میشود تا خود را برای جلسه پیشرو آماده کند. به طور مثال، فایلهای ارائه را تهیه نماید یا جریانهای مالی را به صورت درستی پیشبینی کند.
سرمایه بذری
شتابدهنده نوینتک برای تیمها، مقدار ۶۰ میلیون تومان سرمایه بذری در نظر گرفته است. البته این شتابدهنده تصمیم به راهاندازی یک صندوق سرمایهگذاری شرکتی (CVC) دارد. بنابراین بعضی از تیمها که ممکن است نیاز به سرمایه بیشتری داشته باشند میتوانند جذب سرمایه دوباره (Follow-on Funding) داشته باشند.
فضای کار اشتراکی
فضای کار اشتراکی نوینتک شامل خدماتی مانند اینترنت پرسرعت، خط تلفن، میز کاری و … میشود. این فضا در چهار راه جهان کودک واقع شده است.
سهم دریافتی نوینتک از استارتاپها
با توجه به خدمات درخواستی استارتاپها، میزان سهام دریافتی از آنها متفاوت خواهد بود. به ازای برنامه پایه شتابدهی ۵ درصد، سرمایه بذری ۱۳ درصد و در صورت درخواست فضای کاری ۲ درصد سهام دریافت میشود. بنابراین حداقل ۵ درصد و حداکثر ۲۰ درصد از استارتاپ سهام دریافت میشود.
مزیتهای دیگر نوینتک
طبق گفته امیر مداری، شتابدهنده نوینتک سعی دارد تا بیشترین ارزش ممکن را برای استارتاپها خلق کند. نتایج این تلاشها منجر به مزیتهای زیر علاوه بر موارد فوقالذکر میشود.
مشورت حضوری رایگان
کسانی که سؤالات بیشتری دارند یا میخواهند بدانند از کجا شروع کنند، میتوانند با مراجعه به وبسایت نوینتک، درخواست مشورت حضوری را انتخاب کنند و وقت بگیرند.
سادگی فرآیند ثبتنام
یکی از مزیتهای دیگر این شتابدهنده، نبود فرآیند سخت و پیچیده اداری در ثبتنام است. فرم ثبتنام شتابدهنده نوینتک تنها یک صفحه است که سادگی فرآیند ثبتنام در این شتابدهنده را نشان میدهد.
خدمات ماژولوار (Module) یا انتخابی
تیمهای مختلف نیازهای متفاوتی دارند. بنابراین نمیشود برای همه آنها یک مدل از خدمات را ارائه داد. با توجه به همین موضوع، شتابدهنده نوینتک خدمات سرمایه بذری و فضای کار اشتراکی را کاملاً انتخابی کرده است. همچنین در بعضی از موارد دیگر نیز این امکان وجود دارد.
فضای دوستانه
شتابدهنده نوینتک سعی دارد تا کمترین بروکراسی ممکن را داشته باشد. همه اعضای شتابدهنده و منتورها در بیشتر اوقات در دسترس تیمهای استارتاپی هستند. علاوه بر این، تیمهای حاضر در نوینتک به همدیگر کمک کرده و فضای دوستانهای را شکل دادهاند. طبق گفته امیر مداری، اعضای نوینتک خود را محدود به ارائه خدمات خاصی نکرده و در هر شرایطی، هر کمکی از اعضا بربیاید، دریغ نخواهند کرد.
همکاری با بانک اقتصاد نوین
شرکت پرداخت نوین آرین، یکی از زیرمجموعههای بانک اقتصاد نوین، سرمایهگذار و حامی اصلی شتابدهنده نوینتک است. بنابراین تیمهای جذب شده در این شتابدهنده میتوانند از امکانات متفاوتی که بانک در اختیار آنها میگذارد، استفاده کنند. بانک اقتصاد نوین زیرمجموعههای مختلفی مانند پرداخت الکترونیک، بیمه، سرمایهگذاری و … دارد که میتواند برای تیمهای حوزه فینتک بسیار مفید باشد. این تیمها عمدتاً مشکلاتی مانند API و قانونگذاری (Regulator) دارند.
چرخهمحور نبودن
نوینتک ابتدا چرخهمحور بود. یعنی تعدادی تیم را در یک بازه مشخص زمانی جذب میکرد. بقیه تیمها در زمانهای دیگر نمیتوانستند وارد این شتابدهنده شوند. اما مدتی است که این محدودیت برداشته شده و تیمهای با پتانسیل در هر زمانی میتوانند برای جذب شدن توسط این شتابدهنده اقدام کنند.
عدم وجود اجبار زمانی
خدمات پایه شتابدهی، محدودیت زمانی نداشته است و از زمانی که استارتاپ در نوینتک عضو میشود، این خدمت ادامه پیدا کرده و پایانی ندارد. همچنین فضای کار اشتراکی دیگر محدود به ۶ ماه نبوده و تیمها میتوانند با توجه به شرایط، این مدت را تمدید کنند.
نداشتن اجبار برای جذب همتیمی
به گفته امیر مداری، پیدا کردن همتیمی امری بسیار مهم است و نباید در آن عجله یا اجباری صورت گیرد؛ زیرا ممکن است به شکست کامل استارتاپ منجر شود. بنابراین تعداد اعضای تیم برای این شتابدهنده مهم نیست؛ حتی یک نفر هم میتواند تیم باشد. شرط اصلی این است که اعضای تیم بتوانند فعالیتهای اساسی استارتاپ را تا مرحله بعدی جذب سرمایه انجام دهند.
تیمهای حاضر در نوینتک
از ابتدای تأسیس نوینتک تاکنون، ۲۳ تیم جذب این شتابدهنده شدهاند. از تیمهایی که در شرف جذب سرمایه هستند، میتوان به اپتیت در حوزه سبک زندگی و دیتالیکس در حوزه جمعآوری داده اشاره کرد. همچنین از تیمهایی که موفق به جذب سرمایه شدهاند، میتوان به بدوپِت در حوزه حیوانات خانگی، لاکپُست در زمینه لجستیک، پرانیکس در زمینه گیمینگ ابری، آیکتل در زمینه دامداری هوشمند و هشتگ بیمه اشاره کرد. سایر تیمها را میتوانید در وبسایت نوینتک مشاهده کنید.
چشمانداز نوینتک
همان طور که گفته شد، نوینتک تغییرات ساختاری را در خود ایجاد کرده است که منجر به ظرفیت بالای این شتابدهنده برای جذب و همراهی با استارتاپهای مختلف شده است. علاوه بر این، نوینتک قصد دارد تا با تغییرات زیر، این ظرفیت را افزایش دهد.
زیرمجموعه مستقیم بانک اقتصاد نوین
سرمایهگذار اصلی نوینتک، شرکت پرداخت نوین آرین بوده که زیرمجموعه بانک اقتصاد نوین است. اما قرار است به زودی این شتابدهنده به طور مستقیم زیرمجموعه بانک اقتصاد نوین شود.
صندوق سرمایهگذاری شرکتی
طبق گفته همبنیانگذاران نوینتک، این شتابدهنده قصد راهاندازی یک صندوق سرمایهگذاری شرکتی (CVC) را در خود دارد. با این کار، استارتاپها میتوانند دوباره از خود شتابدهنده جذب سرمایه داشته باشند. همچنین میزان سرمایهگذاری افزایش پیدا میکند.
فضای کاری بیشتر
در راستای افزایش ظرفیت نوینتک، قرار است فضای کار اشتراکی دیگری با ظرفیت بیشتر، زیر نظر این شتابدهنده، تأسیس شود.
ثبت درخواست در نوینتک
تیمهای علاقهمند به ثبت درخواست میبایست به وبسایت نوینتک مراجعه کرده و فرم پذیرش شتابدهی را پر کنند.
پس از بررسی و تأیید شدن فرم ثبتنام، جلسه حضوری با اعضای استارتاپ برگزار میشود. در این جلسه، شتابدهنده بیشتر روی ویژگیهای کسبوکار و اعضای تیم تمرکز میکند و نیازی نیست که حتماً تیمها فایل پاورپوینت برای ارائه داشته باشند. سپس کمیته ارزیابی شتابدهنده پس از دو هفته تا یک ماه، جواب نهایی را به استارتاپ خواهد داد.
