خانواده پرتوی از جمله مهاجران ایرانی ساکن در آمریکا هستند که هماکنون در آن سوی مرزها درخششها و موفقیتهای زیادی را در دنیای تکنولوژی به ارمغان آوردهاند. علی و هادی، فرزندان فیروز پرتوی، از نوابغ ایرانی هستند که بر روی شرکتهای بزرگی مانند دراپباکس، فیسبوک، پینترست، اوبر و… سرمایهگذاری کردهاند و هماکنون هر کدام شرکتهای خودشان را دارند. زمانی که آنها تنها ۶ سالشان بود، جنگ بین ایران و عراق اتفاق افتاد. از این رو، کودکی سختی را تجربه کردند و در بحبوحه جنگ بزرگ شدند. این دو برادر از سن ۹ سالگی به کدنویسی روی آوردند و کد زدن را در ایران با کمودور ۶۴ (Commodore 64) آموختند. سرانجام در سن ۱۱ سالگی به همراه خانوادهشان به آمریکا مهاجرت کردند. در ادامه به معرفی خانواده پرتوی میپردازیم.
فیروز پرتوی، یکی از بنیانگذاران دانشگاه صنعتی شریف
فیروز پرتوی، فیزیکدان ایرانی ـ آمریکایی است که در سال ۱۳۱۵ در شهر تبریز به دنیا آمد. او اولین رئیس دانشکده فیزیک دانشگاه صنعتی آریامهر (نام قدیمی دانشگاه صنعتی شریف) و اولین استاد استخدامی این دانشگاه پس از دکتر مجتهدی است. فیروز پرتوی، دیپلم خود را از دبیرستان البرز در سال ۱۳۳۲ گرفت و مقطع کارشناسیاش را در مؤسسه پلیتکنیک رنسلیر (RPI) گذراند. در سال ۱۳۴۲ نیز در مقطع دکترا از دانشگاه اِمآیتی (MIT) فارغالتحصیل شد و یک سال را بهعنوان دوره فوق دکترا در مؤسسه فناوری ماساچوست (Massachusetts) سپری کرد.
از او بهعنوان یکی از پایهگذاران دانشگاه صنعتی شریف یاد میشود که این دانشگاه را با همراهی محمدعلی مجتهدی گیلانی در سال ۱۳۴۴ تأسیس کرد. همچنین ۲ سال قبل از انقلاب با دانشگاه مازندران همکاری داشت و پس از انقلاب به دانشگاههای شهید بهشتی و امیرکبیر نیز پیوست.
دکتر پرتوی در سال ۱۳۴۶ با فریده خسروشاهی از خانواده سرشناس خسروشاهی ازدواج کرد. فریده خسروشاهی، کارشناس ارشد علوم کامپیوتر از آمریکا و تحلیلگر سیستمهای کامپیوتری بود. ثمره این ازدواج، فرزند دوقلوی پسر به نامهای علی و هادی بود که هماکنون از برجستهترین سرمایهگذاران سیلیکونولی به حساب میآیند. فیروز پرتوی در زمان جنگ، یک کمودور ۶۴ از ایتالیا به ایران آورد و به علی و هادی از ۹ سالگی برنامهنویسی و کد زدن را یاد داد.
فیروز پرتوی، یکی از بنیانگذاران دانشگاه صنعتی شریف در کنار فرزندش، هادی پرتوی
فیروز پرتوی هماکنون در یکی از ایالتهای آمریکا ساکن است و تا سال ۱۹۸۵ (۱۳۶۴ شمسی) با دانشگاههای هاروارد و اِمآیتی همکاری داشت و در حال حاضر دوران بازنشستگی را میگذراند. او در سال ۲۰۰۰ به دعوت دکتر فریدون هژبری در گردهمایی استادان و فارغالتحصیلان دانشگاه صنعتی شریف در سن دیگو (San Diego) آمریکا شرکت کرد و این رویداد باعث دیدار وی با بسیاری از دوستانش گردید. در سال ۲۰۱۸ نیز برنده جایزه دکتر امین (Dr. Amin Lifetime Achievement Award) از سوی دانشگاه صنعتی شریف شد.
برادران دوقلوی پرتوی، سرمایهگذاران فرشته در سیلیکونولی
علی و هادی پرتوی دو فرزند فیروز پرتوی هستند که نامشان با بسیاری از استارتاپهای بزرگ گره خورده است و تاکنون حضورشان در هر شرکتی موفقیت به همراه آورده است. هر دوی آنها بعد از مهاجرت به آمریکا تحصیلات خود را در رشته علوم کامپیوتر در دانشگاه هاروارد گذراندند و سپس در سیلیکونولی مشغول به کار شدند.
هادی در دوران جوانیاش و پس از فارغالتحصیلی به مایکروسافت ملحق شد و در دوران رقابت مرورگرها به عضویت تیم توسعه اینترنت اکسپلورر (Internet Explorer) درآمد. اما بعد از مدتی مایکروسافت را ترک کرد و همبنیانگذار شرکت Tellme Networks شد که این شرکت نیز سرانجام در سال ۲۰۰۷ توسط مایکروسافت با مبلغ ۸۰۰ میلیون دلار خریداری شد.
علی نیز همبنیانگذار تبلیغات اینترنتی LinkExchange شد که این شرکت نیز به مبلغ ۲۶۵ میلیون دلار به مایکروسافت فروخته شد. او بعدها به یکی از اولین سرمایهگذاران زاپوس (Zappos)، خردهفروش آنلاین کفش و لباس آمریکایی، تبدیل شد. البته تونی هسیه (Tony Hsieh)، همبنیانگذار LinkExchange، شرکت زاپوس را بهراه انداخته بود و علی پرتوی به واسطه آشناییاش با تونی هسیه، سرمایهگذار این شرکت شد. بعدها نیز آمازون، زاپوس را با قیمت ۸۵۰ میلیون دلار خریداری کرد.
برادران پرتوی، سرمایهگذاران اولیه فیسبوک، ایربیانبی و دراپباکس نیز بودهاند و بعدها با کمک یکدیگر دو شرکت آیلایک (iLike) و کد.ارگ (Code.org) را تأسیس کردند. آیلایک یک سرویس موسیقی اجتماعی بود که در سال ۲۰۰۹ با قیمت ۲۰ میلیون دلار به مایاسپیس (MySpace) فروخته شد. کد.ارگ نیز یک سازمان غیرانتفاعی و وبسایتی برای آموزش علوم کامپیوتر و کدنویسی در آمریکا است. بسیاری از شخصیتهای بزرگ تکنولوژی مانند بیل گیتس، مارک زاکربرگ، جک دورسی و… از این حرکت آموزش عمومی آنها در برنامهنویسی حمایت کردهاند.
آنها همچنین پسرعمه دارا خسروشاهی، مدیرعامل کنونی اوبر، هستند و با امیر خسروشاهی، پایهگذار شرکت تکنولوژی Nervana Systems نیز نسبت خویشاوندی دارند. در ادامه، داستان زندگی آنها از گذشته تاکنون و سرمایهگذاری در شرکتهای مختلف را توضیح میدهیم.
دوران کودکی
برادران پرتوی در سال ۱۹۷۲ (۱۳۵۱ شمسی) در تهران به دنیا آمدند. آنها جنگ ایران و عراق را در سنین بسیار پایینی تجربه کردند. حتی در بسیاری از مصاحبهها نیز گفتهاند که زندگی برای آنها در آن زمان بسیار ترسناک بود؛ به خصوص که محل زندگیشان در جایی قرار داشت که همیشه نگران بودند در معرض حمله قرار بگیرند. آنها شبهای زیادی را در پناهگاه میخوابیدند و وحشت این را داشتند که در این جنگ، پدر و مادرشان را از دست بدهند. البته در حال حاضر معتقدند که این سختیها در زندگیشان تأثیر بسیاری زیادی داشته است؛ چرا که به آنها در حلوفصل سادهتر موضوعات و مواجهه روزانه با مشکلات کمک کرده است.
علی پرتوی در یکی از صحبتهای خود میگوید:
پدرمان یک فیزیکدان بود. او یک روز بعد از اتمام یکی از کنفرانسهای فیزیک، یک کامپیوتر کمودور ۶۴ با خود بههمراه آورد. در آن زمان، هیچ بازی و اپلیکیشنی برای سرگرمی نبود؛ نه خبری از ایکسباکس بود، نه پلیاستیشن و نه اینترنت. به همین دلیل، آن کامپیوتر برای ما حکم نوعی راه فرار از استرس و ترس داشت و یک نقطه روشن باقیمانده در زندگی بود. پس من و هادی شروع کردیم به کدنویسی. به نظر ما بخش بزرگی از برنامهنویسی، تصورات و تخیلات افراد است که به کد تبدیل میشود. در واقع ما در زمان کدزنی آن چیزی را میخواهیم داشته باشیم، تصور میکنیم.
دوران مهاجرت و ورود به آمریکا
برادران پرتوی در بسیاری از صحبتها و مصاحبههای خود به دوران مهاجرتشان اشاره کردهاند. آنها بهعنوان یک ایرانی مهاجر بیان کردند که مهاجرت برای آنها بسیار سخت بود و معتقد هستند که اگر اکنون مجبور به مهاجرت بودند، قطعاً برایشان سختتر و حتی غیرممکن بود. آنها معتقدند که آمریکا ملت مهاجران است و بدون وجود مهاجران، این آمریکای کنونی وجود نداشت؛ چرا که افراد موفق و مهاجران ایرانی دیگری نیز مانند آرش فردوسی (مؤسس دراپباکس)، پیر امیدیار (مؤسس ایبی) و… شرکتهای بزرگ خوبی ایجاد کرده و شغلهای زیادی در این کشور تولید کردهاند. بنابراین، مهاجران همیشه میتوانند فرصتهایی در کشور پذیرنده ایجاد کنند که در آن کشور عموماً وجود ندارد.
خانواده پرتوی در ابتدای ورود به آمریکا وضع مالی چندان خوبی نداشتند. حتی مجبور بودند که ۴ نفری (علی و هادی بههمراه پدر و مادرشان) در یکی از اتاق خوابهای خانه مادربزرگشان زندگی کنند. والدین این دو برادر در سالهای ابتدایی در شهرهای مختلف آمریکا به کار مشغول شدند تا آینده فرزندان خود را تأمین کنند. آنها در دو شهر مختلف با سه شغل به اداره خانواده میپرداختند.
علی و هادی نیز تمام تلاش خود را میکردند تا نمرههای خوبی در دوران تحصیلاتشان بگیرند و سرانجام در سال ۱۹۹۴ از دانشگاه هاروارد فارغالتحصیل شدند. در آن زمان اکثر شرکتهای حوزه کامپیوتر و تکنولوژی تازه شروع به کار کرده بودند و این بهترین موقعیت برای آنها بود که در شرکتهای مختلف مشغول به کار شوند. از این رو، هادی در مایکروسافت و علی در اورکل (Oracle) شروع به کار کردند. البته بعد از مدتی این شرکتها را ترک کردند و به سرمایهگذاری بر روی استارتاپهای مشهور پرداختند.
برادران دوقلوی علی و هادی پرتوی
تجربه سرمایهگذاری و شروع مسیر جدید
از نظر برادران پرتوی مهمترین عامل در سرمایهگذاری، انتخاب گزینه و شخص مناسب برای سرمایهگذاری است. آنها زمانی که میخواستند بر روی شرکتها سرمایهگذاری کنند، در ابتدا با مدیران ارشد شرکتهای تکنولوژی و استارتاپها مصاحبه میکردند. به این معنا که یک آزمون فنی کدنویسی از افراد میگرفتند تا دانش کامپیوتری آنها را بسنجند. هادی پرتوی در رابطه با سرمایهگذاری بر روی فیسبوک میگوید:
ما با فیسبوک وقتی که تیم کوچکی بود، آشنا شدیم. در آن زمان بسیاری از افراد از ما میپرسیدند که چرا بر روی این شرکت سرمایهگذاری میکنید؟ اما در حقیقت، رشد و ترقی که این شرکت در سالهای بعد داشت، ما را به هیجان میآورد. من به یاد دارم در اولین ملاقاتم با مارک زاکربرگ به این فکر میکردم که این شخص چقدر به بیل گیتس شباهت دارد!
علی پرتوی نیز در خاطرات خود برای سرمایهگذاری به این نکته اشاره میکند که دراپباکس، شرکت مورد علاقه او بود. بههمین دلیل، این دو برادر بعد از یک آزمون تکنیکی و آشنایی با آرش فردوسی، بنیانگذار دراپباکس، تصمیم گرفتند که بر روی آن شرکت سرمایهگذاری کنند. در خصوص اوبر نیز به دلیل نسبت خویشاوندی خود با دارا خسروشاهی و هسته سالم و قوی اوبر به سرمایهگذاری پرداختند.
در حال حاضر هادی پرتوی بهعنوان مدیرعامل کد.ارگ فعالیت دارد و به کودکان و اساتید مدارس، کدنویسی آموزش میدهد. او معتقد است که علوم کامپیوتر این روزها بیشتر از موضوعات دیگر مطرح است و هدف باید این باشد که آموزش آن در تمامی مدارس اجرا شود. او در مورد تأسیس کد.ارگ نیز میگوید:
عامل الهامبخش من برای تأسیس این شرکت، لحظه درگذشت استیو جایز بود. من قصد داشتم ویدئویی درست کنم و در آن درباره اهمیت علوم کامپیوتر و بهترین تکنولوژیها صحبت کنم. اما استیو جابز، بهترین نماد صنعت تکنولوژی بود و دیگر نمیتوانستم از حضور او در ویدئوی خود استفاده کنم. همین عامل باعث شد تا این شرکت را راهاندازی کنم.
برادران پرتوی درباره نقش زنان در حوزه تکنولوژی میگویند که نبود زنان در این عرصه برای همه ناراحتکننده است. آنها بیان کردند که یکی از دلایل بهراهاندازی شرکت کد.ارگ این بود که مشکل عدم تنوع و نبود حضور زنان در حوزه علوم کامپیوتر را حل کنند و برای این کار از مسیر آموزشی شروع کردند. در حال حاضر این شرکت بالای ۵۰ میلیون دانشآموز دارد که حدود ۴۵٪ از این جمعیت را دختران تشکیل میدهند.
علی پرتوی علاوه بر فعالیتهای مشاورهای و سرمایهگذاری، شتابدهنده NEO را نیز تأسیس کرده که هدف آن شناسایی و پرورش رهبران فنی آینده است. این شرکت بعد از شناسایی افراد بااستعداد و کشف آنها حتی از سالهای ابتدایی دانشگاه بر روی آنها سرمایهگذاری میکند.
سخن پایانی
این دو برادر بهعنوان کارآفرینان و افراد برجسته به جوانانی که علاقه دارند در دنیای تکنولوژی حضور داشته باشند، توصیه میکنند که در ابتدا به خودشان باور داشته باشند و بر روی خودشان سرمایهگذاری کنند. از طرف دیگر، سعی کنند که صرفنظر از هر نوع فعالیت و رشتهای، علوم کامپیوتر و کدنویسی را یاد بگیرند؛ زیرا این دانش میتواند هر کس را در هر رشتهای موفق کند و تقریباً از عهده آن برمیآیند.
داستان خانواده پرتوی میتواند به ما نشان دهد که بعضی از سختیهایی که در زندگی با آنها مواجه میشویم، میتوانند تجربه و دید بیشتری در زندگی به ما بدهند. برادران دوقلوی پرتوی کودکی بسیار سخت و ترسناکی را تجربه کردند. حتی اوایل مهاجرت نیز چندان زندگی مرفه و خوبی نداشتند؛ اما با تلاشهای مداوم و باور به خود توانستند دستاوردها و موفقیتهای زیادی را کسب کنند. همان طور که لویی هولتز (Lou Holtz)، بازیکن و مربی سابق فوتبال آمریکایی، میگوید:
٪۱۰ زندگی چیزی است که برای شما اتفاق میافتد و ۹۰٪، پاسخ و عکسالعمل شما به آن است.
منابع
- The Partovi Brothers Keep It In the Family, Strictly VC, 2018
- Partovi twins quietly emerge as top Silicon Valley angel investors, The Mercury News, 2016
- Hadi Partovi Was Raised in a Revolution. Today He Teaches Kids to Code, The New York Times, 2019
- Code.org co-founders Ali and Hadi Partovi on ‘Bloomberg Studio 1.0’
- Code.org
- کتابخانه مرکزی دانشگاه صنعتی شریف
