راهاندازی یک کسبوکار نیاز به هدفگذاری و برنامهریزی دقیق دارد. این کار شامل مراحلی است که اگر سادهسازی نشود باعث سردرگمی بنیانگذاران کسبوکار خواهد شد. در قسمت اول از ۷۵ راز راهاندازی یک کسبوکار نوپا، به نوشتن برنامه کسبوکار، نامگذاری شرکت و ثبت آن پرداختیم. در این قسمت قصد داریم تا به سرمایهگذاری و موقعیت شرکت بپردازیم.
سرمایهگذاری و مشاوران
با مشاورانی دوستی کنید که مشتاق کمک کردن هستند و توانایی خوبی در این زمینه دارند. جنبههای مختلف کسبوکارتان نیاز به یک وکیل و حسابدار دارد. اما چگونه فرد یا شرکت مناسب را پیدا کنیم؟ به توصیههای افراد حرفهای کسبوکار که در زیر آمده است، توجه کنید.
وکیل، مشاور و حسابدار
۲۰) رو به جلو فکر کنید
دوست دارید شرکت شما در ۱۰ سال آینده به چه شکل باشد؟ انتخاب وکیل بسیار مهم است، مخصوصاً اگر برنامه دارید که دنبال یک سرمایهگذاری خطرپذیر باشید. بنابراین برنامههای آینده و به خصوص برنامههای درازمدت را بررسی کرده و وکیلی را برگزینید که سابقه خوبی در این مسائل داشته باشد. متأسفانه در ایران وکیلهای فعال در این زمینه و کسانی که سابقه کار با سرمایهگذاران خطرپذیر را دارند، بسیار اندک هستند.
۲۱) به فکر حسابداری باشید
با یک «حسابدار رسمی» جلسه بگذارید تا ساختار مالی شرکت شما با توجه به زمان و سرمایهای که در اختیار دارید، به خوبی شکل گیرد. باید بدانید که روند مالی شرکت شما چگونه باید باشد و چگونه باید آن را ارزیابی کنید. در ابتدا بهتر است بیشتر مسائل و بررسیهای مالی را خودتان جلو ببرید. همچنین در صورت نیاز میتوانید از یک آزادکار (Freelance) حسابداری استفاده کنید.
مسائل پیچیده مالی و استخدام تمام وقت یک حسابدار، برای زمانی است که شما چند سالی مسائل پایه مالی خود را حل کردهاید.
۲۲) از مجموعه خدمات استفاده کنید
شرکتهایی که خدمات حرفهای ارائه میکنند، برخی از خدمات خود را بستهبندی کرده و به عنوان پکیج و با قیمتی مناسبتر میفروشند. آیا شرکتی که قصد دارید از خدمات آن استفاده کنید، این قابلیت را دارد؟ آیا شما امکان انتخاب و حذف خدماتی موجود در پکیج را دارید؟
۲۳) انتخاب خود را محدودتر کنید
هنگام استخدام یک متخصص مالی، از او سؤال کنید که ترجیح میدهد با کدام صنعت و کدام شرکت کار کند. زیرا این امر نشان میدهد که چقدر زمان و تلاش در طول سال برای کار خواهد گذاشت. نکته دیگر آن است که در مورد آنچه مشاور مالی برای شرکت شما انجام خواهد داد، یک سند کتبی و یک صفحهای از او بخواهید. هانت (Hunt) میگوید: «به عنوان یک مدیر کسبوکار باید اطمینان حاصل کنید که آنچه را که میپردازید، دریافت میکنید.»
۲۴) روابط را حفظ کنید
بعد از کار با یک وکیل، حسابدار یا یک مشاور مالی، رابطه خود را با او حفظ کنید. هر چند وقت یک بار با این متخصصان خارج از شرکت ملاقات کرده تا در مورد پیشنهادات جدید آنها اطلاعاتی کسب کنید. همچنین بتوانید به آنها بگویید که تجارت شما چگونه در حال تغییر و رشد است. کاکس (Cox) می گوید: «بهتر است هر شش ماه یک جلسه با یک وکیل بگذارید.» اگر وكیل حاضر نیست و یا میخواهد برای صحبت با شما بیش از مبلغ تعیین شده دریافت کند، احتمالاً وكیل مناسبی نباشد.
کاکس میافزاید: «به یاد داشته باشید که وکیل شما نسبت به شما مسئولیت وفاداری داشته باشد. این واقعاً یک همکاری است. شما کسی را میخواهید که در تیم شما و نگران شرکتتان باشد. در مورد حسابدار و مشاور مالی هم به همین صورت است.»
اجازه ندهید کمبود سرمایه باعث توقف استارتاپتان شود
پول، پول میآورد؛ اما اندرو زاکاراکیس (Andrew Zacharakis)، استاد کارآفرینی در کالج بابسون (Babson College) میگوید که وقتی تازه شروع میکنید، کمبود سرمایه نباید به عنوان یک مانع غیر قابل تحمل تلقی شود. او میگوید: «بعضی اوقات مردم بیش از حد میترسند؛ زیرا فکر میکنند باید پول زیادی جمعآوری کنند.» زاکاراکیس میافزاید: «برای بلند شدن استارتاپها از زمین، سرمایه خیلی زیادی لازم نیست. بسیاری از مشاغل موفق با كمتر از ۲۰ هزار دلار شروع کردهاند.» در ادامه به نکاتی در مورد تأمین سرمایه مورد نیاز برای راهاندازی کسبوکار میپردازیم:
۲۵) از سرمایه شخصی خود استفاده کنید
اولین جایی که باید به دنبال سرمایه بگردید، جیب خود شماست. زاکاراکیس میگوید: «یکی از راههای واقعی پیشرفت و جلو رفتن کسبوکار استفاده از سرمایه شخصی است. من دیدهام که کارآفرینان این کار را از طریق روشهای مشخصی انجام میدهند؛ مانند پسانداز شخصی و استفاده از وامهایی مانند وام مسکن. همچنین آنها از راههایی که کمتر مشهود هستند، استفاده میکنند. مانند استفاده از کارت اعتباری در حال چرخش (Rolling Credit Card) که همیشه نرخ بهره پایینتری دارد.
۲۶) از پیشپرداخت استفاده کنید
زاکاراکیس پیشنهاد میکند، مشتری داشته باشید که برای چیزی که قصد دارد در آینده از شما تحویل بگیرد، پیشپرداخت بپردازد. سپس از این وجوه به عنوان سرمایه بذری استفاده کنید. این روش آنقدرها که به نظر میرسد، دور از دسترس نیست. بسیاری از کارآفرینان به مرور به تأمینکنندگان خود پول میپردازند. زاکاراکیس میگوید: « به عنوان مثال، اگر قصد ساختن یک خانه را داشته باشید، سازنده برای شروع کار یک سوم از پول را از پیش میگیرد. یک سوم دیگر را در میانه کار و یک سوم نهایی را پس از انجام کار دریافت میکند. این نوع تأمین مالی میتواند در سایر کسبوکارها نیز استفاده شود.»
منبع عکس: Serj Marco
۲۷) از خانواده و دوستان کمک بگیرید
هر چقدر که شما در مورد قبلی به خوبی سرمایه جمع کنید، در بعضی از کسبوکارها هنوز به پول بیشتری احتیاج دارید. یکی از بهترین منابع اصلی شما دوستان و خانواده هستند. والدین، خواهر، برادر و سایر نزدیکان و آشنایان، انگیزه بیشتری برای کمک به شما دارند تا یک بانکدار بیعلاقه. همچنین نرخ سود و شرایط استفاده از سرمایه خانواده و دوستان بسیار بهتر از سایر منابع است.
۲۸) به دنبال سرمایهگذار مناسب باشید
زاکاراكیس میگوید: «سرمایهگذاران خطرپذیر شرایط واقعی و مطلوبتری را نسبت به سایر وامدهندگان ارائه میكنند.» البته سرمایهگذاران فرشته هم وجود دارند که میتوانند باعث بلند شدن کسبوکارتان از زمین شوند؛ به ویژه هنگامی که مسئله نوآوری مطرح میشود. برای انتخابی دقیقتر از سرمایهگذاران خطرپذیر، مقاله «دوستدار کارآفرین» را مطالعه کنید.
۲۹) از خانه خود استفاده کنید
زاکاراکیس میگوید: «فکر میکنم باید همه کسبوکارهای نوپا از خانه شروع کنند. البته در بعضی از مواقع، مانند زمانی که کسبوکاری مرتبط با خردهفروشی داشته باشید، به یک انبار نیاز دارید. استفاده از خانه خود به معنای استفاده از دفتر اداری است که چند ماه رایگان به شما اجاره داده شده است.»
به طور کلی منظور از این مورد استفاده حداقلی از تشریفات و هزینههای بیمورد است. در این مورد مراکز کار اشتراکی هم میتوانند مفید باشند؛ زیرا قیمت بسیار مناسبتری را پیشنهاد میدهند.
۳۰) برای نزدیک شدن به بانکها و صندوقهای سرمایهگذاری اندکی صبر کنید
بانكها معمولاً علاقه دارند كه با کسبوکارهایی که حسابهای دریافتی مناسب و نیاز به تأمین مالی كوتاهمدت دارند، همکاری كنند. با فروش بیشتر و کسب چرخشهای مالی مناسب، اعتماد بانکداران را به دست آورید. سپس به شرایط دریافت وامهای بزرگتر و بلندمدت فکر کنید.
موقعیت و تکنولوژی
تصمیمگیری در مورد موقعیت و جایگاهی که کسبوکار شما دارد، یکی از مهمترین تصمیماتی است که میگیرید. زیرا بعد از تثبیت موقعیت، به سختی میتوان آن را تغییر داد. این موضوع برای بسیاری از استارتاپها در ابتدا به چشم نمیآید؛ اما بعدها به اهمیت بالای آن پی میبرند. البته ممکن است دیر شده باشد و شرکت دچار کاهش شدید فروش شود و رو به افول باشد.
شان اوهالورن (Sean O’Halloran)، بنیانگذار یک شرکت تحقیقاتی در بازار که در زمینه تجزیه و تحلیل کسبوکارها متمرکز است، میگوید: «شما همیشه میتوانید استراتژی تبلیغاتی خود را تغییر داده و قیمتهای خود را عوض کنید. اما هنگامی که شما یک اجارهنامه یک انبار خردهفروشی را امضا میکنید یا وام بلندمدت میگیرید، دیگر نمیتوانید به راحتی آن را تغییر دهید.»
موقعیت شرکت
۳۱) بازار خود را بشناسید
اوهالوران بین خردهفروشی و حیوانات تشابهی ایجاد میکند: «مکدونالد (McDonald’s) یک موش خردهفروشی است؛ زیرا میتواند در هر نقطه، در مناطق مرفهنشین (بورژوا) و همچنین مناطق فقیرنشین وجود داشته و رشد کند. با این حال، شرکتهای دیگر ممکن است پانداهای خردهفروشی محسوب شوند. زیرا برای زنده ماندن باید در مناطق و موقعیت خاصی باشند.» در مورد زیستگاهی که کسبوکار نوپای شما به آن نیاز دارد، فکر کنید. به کالاهای خاص مورد نیاز، شرایط و مشتریان ویژه خود بیاندیشید. نتیجه این اندیشیدن، شما را یک قدم جلوتر در میان خردهفروشها نگه میدارد.
منبع عکس: Serj Marco
فرض میکنیم که شما به فکر راهاندازی یک کار خدماتی در حوزه حسابداری بوده و خانه خود را به عنوان زیستگاه تجارت خود در نظر گرفتهاید. در این مورد این نکته را در نظر بگیرید که آیا کار از خانه مناسب با محصول یا خدمات شما است؟ آیا ممکن است مشتریان بالقوه با فکر انجام کار در خانه شما کنار گذاشته شوند؟ یا اینکه مشتریان با محل کار شما کاری ندارند؛ زیرا فروش عمدتاً از طریق تلفن، فکس و اینترنت انجام میشود. به خاطر داشته باشید که ممکن است قوانین منطقهبندی محلی وجود داشته باشد که مکانهای تجاری اجازه ثبت شدن در خانه را نداشته باشند.
۳۲) اطلاعات خود را به روز کرده و مطالعه مداوم داشته باشید
وبسایتهایی مانند Economy.com، مشخصات اقتصادی سریع و عملی را در هر منطقه شهری در ایالات متحده ارائه میدهند. مشخصات عمومی یک اقتصاد میتواند در تصمیمگیری در مورد پیدا کردن موقعیت کسبوکار شما مفید واقع شود. پاملا هانیگان (Pamela Hannigan)، استاد اقتصاد املاک و مستغلات در دانشگاه نیویورک، میگوید: «دادههای مهم و معتبر درباره اینکه اقتصاد محلی به چه صنعت یا بخش خاصی وابسته باشد، مفید است. دادهها به شما کمک میکنند روندها را مشاهده کرده و تعیین کنید که مشتری هدف شما در چه فروشگاههایی قرار دارند.»
۳۳) از رقبا غافل نشوید
اتفاقی نیست که خرده فروشان بزرگ، در موقعیتی در مقابل یکدیگر قرار بگیرند. به نظر میرسد همزیستی سالم و درست در کنار رقابت شدید خلاف واقع باشد. اما این رقابت همزمان میتواند کسبوکار را رونق بخشیده و باعث رشد بیشتر آن شود. تمامی رقیبان در کنار هم و با ویژگیهای منحصر به فردشان باعث میشوند تا بیشتر دیده شوند. هانیگان میگوید: «تبدیل شدن به بخشی از یک دسته کسبوکارهای فعال و مهم در یک حوزه، بازار بسیار بزرگتری را به خود جلب میکند. فعالیت به این شکل شاید برای شما بهتر از این باشد که سعی کنید تا بازار خود را در برخی از مناطق دستنخورده تأسیس کنید.»
۳۴) برای انتخاب محل کار بیرون بروید
تحلیلها، برنامهریزی و آمار یک چیز است؛ اما اینکه شما در مکان کار خود احساس راحتی کرده و به نوعی مکان مورد علاقه شما باشد چیز دیگری است. همه کارها مورد علاقه شما نخواهند بود. گاهی اوقات مجبور میشوید کاری کنید که خیلی به آن علاقه ندارید.
هنگام بازدید از یک محل کار، آیا واکنش احساسی شما این است که این همان منطقهای است که در ذهن داشتید و دوست دارید در آن کار کنید؟ اما ممکن است آن مکان مناسب کسبوکار شما نباشد یا هزینههای دیگری برای شما در برداشته باشد؛ مانند در دسترس بودن و هزینه پارکینگ. همچنین هنگام انتخاب یک مکان، صنعت و حوزه کاری خود را در نظر بگیرید. اگر شما یک نوع کسبوکار در داخل و خارج از خانه هستید، مانند یک کافه یا خشکشویی، لازم است کسبوکار خود را در یک بخش مرکزی از شهر راهاندازی کنید.
۳۵) از خود سوال بپرسید
از فروشگاههای کوچک در مکانهای مختلف بازدید کنید تا اینکه ببینید چقدر مشغول کار هستند. میتوانید از خود بپرسید که آیا انجام این کار در آن محل ارزش داشته است و میزان گردش مالی و سود آنها را با فروشگاههای منطقه مقایسه کنید. شما هرگز نمیدانید اگر شما هم در آن مکان شروع به فعالیت کنید، آیا موفق خواهید شد یا خیر. آگاهی از اینکه شما یک کار شبانهروزی دارید یا خیر نیز مهم است. یعنی در چه زمانهای لازم است تا فعالیت بیشتری داشته باشید. به عنوان مثال، یک کافه در یک مرکز تجاری که عمدتاً ترافیک روزانه را به خود جلب می کند، شاید خیلی مناسب نباشد.
به طور کلی، موارد ذکر شده در مورد موقعیت و مکان کسبوکار، عمدتاً برای کسبوکارهای سنتی است. استارتاپها نباید خیلی روی این موضوع حساس شوند. همانطور که گفتیم شروع کردن از خانه یا گاراژ برای بسیاری از استارتاپها مناسب است.
در قسمت بعدی از ۷۵ راز درباره راهاندازی یک کسبوکار نوپا، در مورد مسائل فنی، کارکنان، بازاریابی و فروش صحبت خواهیم کرد.
